تمرکز ۱۱ درصدی GDP در دست ۱۰۰ شرکت برتر؛ آغاز ارزیابی IMI۱۰۰ با شاخصهای جدید
نشست خبری بیستونهمین دوره رتبهبندی شرکتهای برتر ایران (IMI100) با تشریح شاخصهای جدید، سنجش تابآوری صنایع و پاسخ اختصاصی مسئولان سازمان مدیریت صنعتی به پرسشهای «فرهنگ اقتصاد» برگزار شد.
به گزارش فرهنگ اقتصاد، نشست خبری بیستونهمین سال رتبهبندی شرکتهای برتر ایران (IMI100) با حضور قاسم خرمی، رئیس سازمان مدیریت صنعتی، و بهنام فیضآبادی، مدیر مرکز رتبهبندی شرکتهای برتر ایران برگزار شد. در این نشست، ابعاد ارزیابی ۵۰۰ بنگاه بزرگ کشور، توسعه شاخصهای زیستمحیطی، نقش دادههای مالی در تصمیمگیریهای کلان و ابزارهای جدید تحلیلی نظیر دستیار هوش مصنوعی مورد بررسی قرار گرفت.
سهم ۳۸ درصدی ۱۰۰ شرکت نخست از تولید ناخالص داخلی
در ابتدای نشست، قاسم خرمی، رئیس سازمان مدیریت صنعتی، با اشاره به پیشینه این طرح گفت: فرآیند رتبهبندی از سال ۱۳۷۷ آغاز شده و امروز عملکرد بنگاهها بر اساس ۳۳ شاخص ارزیابی میشود. با توجه به پیچیدهتر شدن فضای کسبوکار، توسعه شاخصها با محوریت مؤلفههای زیستمحیطی در دستور کار قرار دارد.
وی با ارائه آماری از سهم بنگاههای بزرگ در اقتصاد کشور اظهار داشت: ۵۰۰ شرکت برتر بر اساس شاخصهایی مانند فروش، ارزش افزوده، صادرات، دارایی و رشد اقتصادی ارزیابی میشوند. نتایج نشان داد ارزش افزوده ۵۰۰ شرکت معادل ۱۳ درصد تولید ناخالص داخلی (GDP) بوده که سهم ۱۰۰ شرکت نخست از این میزان به ۱۱ درصد میرسد. همچنین ۸۸ درصد مجموع فروش ۵۰۰ شرکت متعلق به ۱۰۰ شرکت نخست بوده و فروش این شرکتها معادل حدود ۳۸ درصد تولید ناخالص داخلی کشور است.
رئیس سازمان مدیریت صنعتی با بیان اینکه گروه محدودی از بنگاهها سهم قابل توجهی از فروش و صادرات کشور را در اختیار دارند، اظهار کرد: پتروشیمی، شرکتهای چندرشتهای صنعتی و مجموعههای دانشبنیان از جمله گروههای مهم حاضر در میان شرکتهای برتر هستند و بررسی عملکرد آنها میتواند تصویری از ساختار و روندهای اصلی اقتصاد کشور ارائه کند.
وی رتبهبندی را فراتر از یک ابزار برندینگ دانست و گفت: این فرآیند امکان شناسایی بنگاههای پیشرو، حوزههای در حال توسعه و بخشهای دارای ریسک را فراهم میکند و دادههای آن میتواند در سیاستگذاری اقتصادی و ارزیابی عملکرد بنگاهها مورد استفاده قرار گیرد. همچنین گزارشهای محرمانهای برای مسئولان ارسال میشود تا تصمیمگیری اقتصادی بر مبنای تصویر دقیقتری از وضعیت بنگاهها انجام شود.
رتبهبندی بدون دریافت هزینه و سنجش تابآوری در شرایط جنگی
رئیس سازمان مدیریت صنعتی با رد برخی شایعات درباره هزینه رتبهبندی تصریح کرد: سازمان مدیریت صنعتی برای ارزیابی و رتبهبندی شرکتها هزینهای دریافت نمیکند و پرداخت هزینه تنها مربوط به خدمات مشاورهای و توسعهای است که شرکتها بهصورت داوطلبانه درخواست میکنند.
خرمی با اشاره به ظرفیت اطلاعاتی سازمان مدیریت صنعتی گفت: اطلاعات بنگاهها در فرآیند رتبهبندی پس از جمعآوری و پردازش برای ارزیابی مورد استفاده قرار میگیرد و این سازمان با اتکا به بیش از ۵۰۰۰ ارزیاب و کارشناس، ظرفیت قابل توجهی از اطلاعات مربوط به صنایع کشور در اختیار دارد. حتی پیش از تشدید تحریمها، نبود اطلاعات منسجم درباره عملکرد شرکتها، سودآوری و زنجیره ارزش آنها، ریسک مشارکت سرمایهگذاران خارجی با شرکای ایرانی را افزایش داده بود که رتبهبندی میتواند بخشی از این خلأ اطلاعاتی را پوشش دهد.
وی با اشاره به شرایط دشوار سال گذشته اظهار کرد: عملکرد بنگاهها در این دوره، آزمونی برای سنجش تابآوری صنایع بود و شرکتهایی که پیشتر نقاط قوت و ضعف خود را شناسایی کرده بودند، توان بیشتری برای حفظ فعالیت خود نشان دادند. بر اساس بررسیهای سازمان، شرکتها پس از «جنگ ۴۰ روزه» تابآوری بیشتری نسبت به «جنگ ۱۲ روزه» داشتند. در همین راستا، پویش «دوباره میسازمت وطن» برای حمایت از بنگاههای آسیبدیده و ارائه بخشی از خدمات آموزشی و مشاورهای بهصورت رایگان راهاندازی شده است.
رئیس سازمان مدیریت صنعتی همچنین از شرکتها خواست از ظرفیت خدمات تخصصی این سازمان استفاده کنند و گفت: سیاستگذاران نیز میتوانند از دادههای موجود برای تصمیمگیری در سطح کلان بهره بگیرند. مهلت مشارکت شرکتها در دوره جدید تا پایان مهرماه است و شرکتهای برتر در اسفندماه معرفی خواهند شد.
هدف رتبهبندی؛ تبدیل داده به بینش مدیریتی و طراحی دستیار هوش مصنوعی
در ادامه نشست، بهنام فیضآبادی، مدیر مرکز رتبهبندی شرکتهای برتر ایران، با اشاره به سابقه نزدیک به سه دهه این طرح گفت: مدل رتبهبندی با استفاده از الگوهای معتبر بینالمللی شکل گرفته و اکنون اطلاعات شرکتها بر اساس ۳۳ شاخص بررسی و ۵۰۰ بنگاه برتر در ۳۲ گروه صنعتی معرفی میشوند.
وی تأکید کرد: هدف رتبه بندی صرفاً انتشار یک فهرست نیست؛ بلکه تلاش مرکز این است که از دادههای خام به اطلاعات، از اطلاعات به تحلیل و در نهایت به بینش مدیریتی برسد. ارزیابیها در هفت حوزه اندازه و رشد، سودآوری و عملکرد، بهرهوری، صادرات، نقدینگی، بدهی و ارزش بازار انجام میشود. در این میان شاخصهایی مانند رشد فروش، فروش سرانه، ارزش افزوده، رشد داراییها و اشتغال نیز بررسی میشوند.
فیضآبادی افزود: اعداد مالی در واقع نتیجه تصمیمهای مدیریتی و استراتژیهای بنگاه هستند؛ بنابراین تحلیل آنها میتواند مشخص کند رشد فروش، تغییر ساختار داراییها یا تغییر جایگاه یک شرکت در رتبهبندی حاصل چه تصمیمهایی بوده است. طبقهبندی شرکتها بر اساس استاندارد ISIC امکان مقایسه عملکرد هر شرکت با رقبای همان صنعت را فراهم میکند و به مدیران نشان میدهد در چه شاخصهایی از رقبا جلوتر یا عقبتر هستند.
مدیر مرکز رتبهبندی از برنامه مرکز برای توسعه خدمات تحلیلی خبر داد و گفت: طراحی یک دستیار هوش مصنوعی برای مدیران در دستور کار قرار گرفته است تا آنها بتوانند در کنار گزارشهای تخصصی، از بانک اطلاعاتی مرکز برای تحلیلهای دقیقتر استفاده کنند. همچنین اقتصاد چرخشی و زنجیره تأمین بسته از محورهای جدید رتبهبندی خواهد بود.
وی ادامه داد: طرح رتبهبندی بنگاههای کوچک و متوسط (SME100) نیز با همکاری سازمان صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی ادامه پیدا میکند. مدل این رتبهبندی متناسب با ویژگیهای شرکتهای کوچک و متوسط طراحی شده و پس از اجرای نخستین دوره در سال گذشته، امسال نیز دنبال خواهد شد. رتبهبندی باید برای مدیران نقش یک «آینه» را داشته باشد؛ به این معنا که شرکتها بتوانند جایگاه واقعی خود را ببینند، نقاط ضعف و قوتشان را بشناسند و بر اساس آن برای آینده تصمیم بگیرند.
پاسخهای اختصاصی مسئولان به پرسشهای خبرنگار «فرهنگ اقتصاد»
(در بخش پایانی نشست، مسئولان سازمان مدیریت صنعتی به پرسشهای اختصاصی خبرنگار پایگاه خبری-تحلیلی فرهنگ اقتصاد، پاسخ دادند)
پرسش اول خبرنگار فرهنگ اقتصاد
با توجه به نرخ بالای تورم در کشور، شاخص رشد فروش تا چه حد بازتابدهنده رشد واقعی شرکتهاست و آیا امکان حذف اثر تورم در ارزیابیها وجود دارد؟
پاسخ دکتر بهنام فیضآبادی:
اثر تورم یک واقعیت عمومی در فضای اقتصادی کشور است و تمام صنایع بهصورت همزمان تحت تأثیر آن قرار دارند. از نظر تئوریک، کسر اثر تورم برای دستیابی به رشد واقعی کاملاً منطقی است، اما در عمل به دلیل اعلام نرخهای متفاوت از سوی مراجع رسمی و همچنین تأثیر ناهمگون تورم بر زنجیره ارزش صنایع مختلف، امکان کسر ریاضی و یکپارچه آن در رتبهبندی عمومی وجود ندارد. با این حال، در طرح جدید مرکز برای راهاندازی «دستیار هوش مصنوعی مدیران»، ابزاری طراحی شده است تا مدیران بتوانند با مدلسازی سناریومحور، اثر تورم را کسر کرده و رشد حقیقی و وضعیت واقعی بنگاه خود را ارزیابی کنند.
پرسش دوم خبرنگار فرهنگ اقتصاد
شاخص مسئولیت اجتماعی (CSR) و مؤلفههای پایداری چقدر در ارزیابیها وزن دارند و آیا در قالب مدلهای تعالی و پایداری سنجیده میشوند؟
پاسخ دکتر قاسم خرمی:
نگاه سازمان مدیریت صنعتی به مسئولیت اجتماعی، فراتر از یک اقدام تشریفاتی یا برندینگ ساده است. با پیچیدهتر شدن فضای کسبوکار و ابعاد زیستمحیطی، پایداری و حفظ منابع به یکی از محورهای اساسی ارزیابی صنایع تبدیل شده است. دفتر مسئولیت اجتماعی در سازمان فعال شده و استانداردهای لازم در حال تدوین است. همچنین در این دوره، مؤلفههای زیستمحیطی، «اقتصاد چرخشی» و «زنجیره تأمین بسته» بهعنوان الگوی عملیاتی مسئولیت اجتماعی به شاخصهای ارزیابی اضافه شدهاند تا شرکتهایی که در حفظ منابع و مدیریت انرژی پیشرو هستند، شناسایی و معرفی شوند.
به اشتراک بگذارید:
لینک خبر: