اسلامی بیدگلی: اقتصاد ایران برای عبور از بنبست تامین مالی به بازار سرمایه و پروژههای توسعهای نیاز دارد
عضو هیئت علمی دانشگاه تهران با تشریح چالشهای ساختاری تامین مالی در اقتصاد ایران، بازار سرمایه را یکی از مهمترین مسیرهای پیشروی بنگاههای بزرگ برای تأمین منابع دانست و تاکید کرد: توقف پروژههای توسعهای، بحران انرژی، کسری بودجه و تورم، از مهمترین ریسکهایی هستند که چشمانداز اقتصاد ایران و بنگاههای بزرگ را تحت تأثیر قرار میدهند.
فرهنگ اقتصاد _ به نقل از روابطعمومی گروه سرمایهگذاری صندوق بازنشستگی کشوری، سعید اسلامی بیدگلی، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و رئیس هیئتمدیره گروه خدمات بازار سرمایه آرمان آتی، در اجلاس سالیانه هلدینگ صباانرژی با اشاره به تغییر مسیر تامین مالی در اقتصاد ایران بیان کرد: طی دهههای گذشته، پروژههای مهم کشور عمدتا از طریق بودجه و سپس شبکه بانکی تامین مالی میشدند، اما تشدید کسری بودجه و محدودیتهای شبکه پولی موجب شده است که این شیوهها با تنگناهای جدی مواجه شوند و توجه به بازار سرمایه افزایش یابد.
وی با بیان اینکه حرکت به سمت بازار سرمایه صرفا حاصل یک انتخاب تئوریک نیست، افزود: در شرایط فعلی، بخشی از روشهای سنتی تأمین مالی عملا با محدودیت مواجه شدهاند و بازار سرمایه به یکی از مسیرهای مهم تامین مالی پروژهها و بنگاههای اقتصادی تبدیل شده است.
اسلامی بیدگلی با اشاره به کاهش تعداد پروژههای بزرگ و توسعهگرا در کشور طی سالهای اخیر، تصریح کرد: کشور بدون اجرای پروژههای بزرگ و فخرآور به توسعه واقعی دست پیدا نخواهد کرد. محدودیت در تامین مالی، دسترسی نداشتن به بازارهای جهانی و نرخ بالای تورم، از جمله عواملی هستند که اجرای پروژههای بلندمدت و توسعهای را دشوار کردهاند.
عضو هیئت علمی دانشگاه تهران با تشریح ابزارهای تامین مالی در بازار سرمایه گفت: تامین مالی بنگاهها عمدتا از دو مسیر سرمایه و بدهی انجام میشود و در سالهای اخیر، تأمین مالی از طریق بدهی سهم قابل توجهی از بازار را به خود اختصاص داده است.
وی انتشار اوراق بدهی را یکی از ابزارهای مهم تامین مالی شرکتها دانست و افزود: اوراق اجاره، مرابحه، سلف، منفعت، اختیار فروش تبعی و سایر ابزارهای مالی، متناسب با ساختار مالی و جریان نقدی شرکتها و پروژهها قابلیت استفاده دارند و میتوان ساختار هر تامین مالی را متناسب با نیاز، توان بازپرداخت و ماهیت پروژه طراحی کرد.
اسلامی بیدگلی همچنین تامین مالی جمعی را از دیگر ابزارهای در حال توسعه بازار سرمایه عنوان کرد و گفت: این شیوه امکان تأمین مالی پروژههای کوچکتر و کوتاهمدت را فراهم کرده و به دلیل سرعت بالاتر، میتواند برای پروژههایی که نیاز فوریتری به سرمایه در گردش دارند، مورد استفاده قرار گیرد.
وی درباره مزایای تامین مالی از بازار سرمایه نیز اظهار کرد: حفظ ساختار مالکیت در تامین مالی بدهی، امکان افزایش ظرفیت مالی شرکت، ایجاد سابقه اعتباری، تنوعبخشی به ساختار سرمایه و در برخی موارد کاهش هزینه سرمایه، از جمله مزایای این روش است. همچنین شرکتهای پذیرفتهشده در بازار سرمایه به دلیل برخورداری از زیرساختهای گزارشگری و شفافیت، معمولاً مسیر سریعتری برای انتشار اوراق دارند.
اسلامی بیدگلی در ادامه با اشاره به ریسکهای اقتصاد ایران گفت: مهمترین نگرانیهای اقتصادی کشور را باید در سه محور انرژی، کسری بودجه و تورم دنبال کرد؛ مسائلی که بهشدت به یکدیگر وابستهاند.
وی بحران انرژی را یکی از جدیترین ریسکهای پیشروی بنگاههای بزرگ، بهویژه شرکتهای بورسی و صنایع انرژیبر، دانست و افزود: کمبود انرژی و تعطیلیهای ناشی از آن میتواند در پاییز و زمستان فشار قابل توجهی بر شرکتهای بزرگ وارد کند.
این کارشناس بازار سرمایه همچنین نسبت به پیامدهای کسری بودجه بر بازار بدهی هشدار داد و گفت: اگر بخش قابل توجهی از کسری بودجه از طریق انتشار اوراق تأمین شود، سهم دولت در بازار بدهی افزایش خواهد یافت و این موضوع میتواند فضای تأمین مالی شرکتهای خصوصی را محدودتر کند. از سوی دیگر، تأمین بخشی از کسری بودجه از مسیر شبکه بانکی نیز میتواند به افزایش فشار بر نرخهای بهره و در نهایت تشدید تورم منجر شود.
وی با اشاره به نرخهای بالای تامین مالی در اقتصاد ایران تاکید کرد: مقایسه نرخهای اسمی بانکی با نرخهای موثر بازار سرمایه میتواند تصویر دقیقی از هزینه واقعی تأمین مالی ارائه نکند و مدیران بنگاهها باید در تصمیمگیریهای مالی، نرخ مؤثر و تمامشده منابع را مبنای مقایسه قرار دهند.
اسلامی بیدگلی در بخش دیگری از سخنان خود، نسبت به عقبماندن اقتصاد ایران از موج جدید فناوری هشدار داد و گفت: موج جدید فناوری، بهویژه توسعه هوش مصنوعی، وابستگی قابل توجهی به انرژی و زیرساخت دارد و کشورهایی که امروز در حال جذب مراکز بزرگ داده هستند، اهمیت این تحول را بهخوبی درک کردهاند.
وی تاکید کرد: ایران در شرایطی با بحران انرژی مواجه شده که جهان وارد موج جدید هوش مصنوعی شده است و اگر برای زیرساختهای انرژی و سرمایهگذاریهای توسعهای چارهاندیشی نشود، ممکن است کشور فرصت حضور مؤثر در این موج را نیز از دست بدهد. عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در پایان با اشاره به وضعیت شرکتهای زیرمجموعه هلدینگ صباانرژی، ظرفیتهایی همچون انتشار اوراق، افزایش سرمایه، پذیرش شرکتها در بورس و تامین مالی پروژهمحور را از جمله گزینههای قابل بررسی برای شرکتهای این مجموعه دانست و بر ضرورت بررسی تخصصی ساختار مالی هر شرکت متناسب با نیازهای سرمایه در گردش، توسعه، اصلاح ساختار سرمایه و اجرای پروژههای جدید تأکید کرد.
اسلامی بیدگلی همچنین بر اهمیت گفتوگو و همافزایی میان مدیران، نهادهای مالی، سیاستگذاران و فعالان اقتصادی برای عبور از تنگناهای تأمین مالی تأکید کرد و گفت: عبور از شرایط موجود نیازمند شکلگیری گفتوگوهای جدی درباره راهکارهای تأمین مالی و ایجاد امکان اجرای پروژههای جدید و توسعهگرا در کشور است.
به اشتراک بگذارید:
لینک خبر: