از دیوار چین تا دیوار نامرئی ما

فرهنگ اقتصاد _ ۱️⃣چینِ امروز را اگر از دور بنگری، تنها کارخانه‌ای بزرگ یا مزرعه‌ای عظیم از توربین‌ها و پنل‌های خورشیدی نیست؛ تصویری است از یک «باور جمعی» که از ریشه‌های فرهنگی، تجربه‌های تاریخی و محاسبه‌های سخت‌گیرانه تغذیه می‌شود.

۲️⃣این کشور قرن‌ها به فلسفهٔ «هماهنگی با طبیعت» (در اندیشهٔ کنفوسیوس و تائو) و «پایداری در مسیر بلندمدت» خو کرده است. اما راز اصلی در قرن بیست‌ویکم این است که رهبران و مردمش بر سر یک «مانیفست نانوشته» توافق
کرده‌اند: هر گام اقتصادی، اگر کشور را نیرومندتر و وابستگی‌اش را کمتر کند، ارزش آن را دارد که در آن سرمایه‌گذاری شود؛ حتی اگر سود کوتاه‌مدت قربانی شود.

۳️⃣چین در دهه‌های اخیر فهمید که توسعه پایدار، نه هدیه غرب است، نه محصول شانس، بلکه «استراتژی بقا» در جهانی رقابتی است. پس منابعش را، اعم از سرمایه، زمان و نیروی انسانی، در راستای یک برنامه‌ی منسجم و چندده‌ساله بسیج کرد. آنها به جای مصرف‌زدگی یا نزاع‌های ایدئولوژیک بی‌ثمر، انرژی ملی را به سمت اهدافی سوق دادند که توان رقابتی و امنیت ملی‌شان را تضمین کند.

۴️⃣اما ایرانِ امروز، با همهٔ ثروت زیرزمینی و موهبت جغرافیایی، درگیر یک «دیوار نامرئی» است؛ دیواری از باورهای فرسوده، تصمیم‌گیری‌های کوتاه‌مدت، و جدال‌های بی‌پایان بر سر هویت و قدرت.

۵️⃣در این سرزمین، توسعه اغلب به گروگان «شعار» افتاده و برنامه‌ریزی بلندمدت قربانی رقابت‌های کوتاه‌مدت سیاسی شده است. منابع به جای آنکه در زیرساخت‌های مولد سرمایه‌گذاری شود، در مسیرهایی هدر می‌رود که نه امنیت اقتصادی می‌آورد و نه امید اجتماعی. مردم، که روزگاری با کمترین امکانات، تمدن ساخته بودند، اکنون با بیشترین امکانات طبیعی، در حال تماشای فرسایش رویاهایشان هستند.

🔷تفاوت میان ما و آنان، صرفاً در فناوری یا بودجه نیست؛ در «جهت‌گیری جمعی» است. چین بر این باور حرکت کرد که آینده، میدان مسابقه‌ای است که باید از امروز در آن دوید. ما اما اغلب، هنوز سرگرم بحث بر سر این هستیم که آیا اصلاً باید در این میدان شرکت کرد یا نه. و این‌گونه، یک ملت از دل دیوار کهن، پلی به آینده زد؛ و ملت دیگر، در حصار دیوارهای نامرئی خود، به دور باطلی از فرصت‌سوزی و ناامیدی گرفتار آمد.