عبور از بنگاهداری به سهامداری حرفه ای، مسیر خلق ارزش برای بازنشستگان است

فرهنگ اقتصاد _ به نقل از روابط عمومی گروه سرمایه گذاری صندوق بازنشستگی کشوری، علاءالدین ازوجی در اجلاس سالیانه گروه سرمایه گذاری صندوق بازنشستگی کشوری (هلدینگ صباانرژی) با اشاره به واگذاری ها در چارچوب برنامه هفتم پیشرفت و دولت چهاردهم بیان کرد: در دو سال گذشته ورود خوبی به موضوع واگذاری ها نداشتیم، اما از زمستان ۱۴۰۴ تغییراتی ایجاد شده و باید روند واگذاری دارایی های در اختیار صندوق با جدیت دنبال شود.

نکته قابل توجه اینکه جدیت مقام عالی وزارت بسیار بیشتر از سایرین است. وی با تأکید بر اینکه بخش عمده دارایی های صندوق متعلق به بازنشستگان است، افزود: نکته کلیدی این است که آیا می توانیم امانتدار خوبی باشیم یا خیر. امانتداری به این معناست که بدانیم چگونه از این داراییها برای خلق ارزش و ایجاد ثروت استفاده کنیم.

ازوجی «مدیریت نتیجه محور» را متشکل از دو مفهوم کارایی و اثربخشی دانست و گفت: کارایی به بدنه شرکت ها و اثربخشی به بازنشستگان مربوط است و ترکیب این دو میتواند توازن میان صندوق و بازنشستگان ایجاد کند. امروز یکی از گله‌های بازنشستگان این است که «دارایی من را کجا میبرید؟» ممکن است کارایی اتفاق بیفتد، اما اثربخشی آن برای بازنشستگان محقق نشود.

مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری با طرح ضرورت تغییر رویکرد بنگاهداری گفت: تجربه دنیا و بخشی از اقتصاد کشور نشان میدهد حرکت از بنگاهداری به سمت سهامداری حرفه ای، دارای اصول مشخص و میتواند موفقیت آمیز باشد؛ هرچند گاهی فشارهایی از بدنه شرکت، هلدینگ، صندوق و خارج از صندوق، مانع این تحول میشود و این تغییر رویکرد یک الزام قانونی و مدیریتی است.

وی همچنین با اشاره به ضرورت شکل گیری زنجیره ارزش در مجموعه صندوق بیان کرد: در بدنه صندوق از زنجیره تامین صحبت میشود، اما زنجیره ارزش به شکل عملیاتی درستی وجود ندارد. در ایران نیز مفهوم زنجیره ارزش مطرح شده، اما در بسیاری از موارد عملیاتی نشده است.

ازوجی برخی از فعالیت های اقتصادی از جمله صنعت دخانیات را نمونه ای از زنجیره کامل در مجموعه صندوق دانست و گفت: تامین، طراحی، تولید، توزیع و مصرف شرکت دخانیات در یک مجموعه قرار دارد، اما همین شرکت با چالش های زیادی مواجه است در حالی که می تواند از این ظرفیت منحصر به فرد استفاده کند. در شرایطی که کمترین ارزش افزوده در اقتصاد جهانی در حوزه تولید ایجاد میشود، ثروت در قبل و بعد از تولید شکل میگیرد. در فعالیت هایی که صندوق در آن متمرکز است نیز بخش قابل توجهی از خلق ارزش در حلقههای قبل و بعد از تولید قرار دارد.

ازوجی «احراز صالحیت مدیران» را از دیگر الزامات افزایش کارایی عنوان کرد و افزود: مدیریت کلان صندوق و صباانرژی باید به سمتی حرکت کند که سطح سرمایه انسانی و مدیریتی شرکت ها ارتقا یابد. برنامه هفتم پیشرفت نیز بر این موضوع تأکید دارد و باید مدیران به سمت پایش جدید و احراز صلاحیت حرفه ای حرکت کنند.

وی با اشاره به ماده ۲۸ قانون برنامه هفتم پیشرفت گفت: احراز صلاحیت حرفه ای دارای گرههایی است، اما ماده ۲۸ به عنوان نقطه شروع، اقدام خوبی بود. صندوق بازنشستگی کشوری ۵۵۸ کرسی مدیریتی داشته که از این تعداد ۲۴۸ صندلی دارای مدیرعامل یا هیات مدیره بوده که با بررسی احراز صلاحیت های افراد موجود، ۸۵ مدیر از چرخه مدیریتی خارج شدند؛ که ۶ مورد از این ۸۵ صندلی مربوط به صباانرژی و مابقی مربوط به سایر هلدینگ ها بود.

وی افزود: مطابق فعالیت و مقررات صباانرژی، نگاه بورسی کمک کرده است که درجه شفافیت و پاسخگویی بهتر شود؛ لذا هرچه شرکت به سمت سهامداری حرکت کند، رویکرد سرمایه انسانی و مدیریتی نیز متفاوت خواهد بود. این رویکرد بر کارایی و اثربخشی تاثیر میگذارد و میتواند زمینه ساز شایسته سالاری باشد.

ازوجی با تاکید بر ضرورت تغییر نگاه شرکت ها نسبت به صندوق گفت: ممکن است به دلیل نگاه نظارتی صندوق، نگاه منفی نسبت به آن ایجاد شده باشد که باید تغییر کند. همه بدنه مجموعه باید برای ایجاد اعتماد و کاهش فاصله ها میان صندوق و بازنشستگان تلاش کنند تا بازنشسته احساس کند دارایی او به امانت در اختیار صندوق قرار گرفته و از آن محافظت میشود.

رویکرد موجود در کل مجموعه صندوق کمتر رقابتی است و هلدینگ های ذیل صندوق باید به دو بازار مهم توجه کند؛ نخست بازار محصوالت و دوم بازار فناوری که حدود ۸۸۰ میلیون نفر جمعیت در منطقه جنوب غرب آسیا مشتمل بر ۲۵ کشور دارد و عمدتا می توانند مصرفکننده محصولات تولیدی صندوق باشند. بنابراین یک بازار بکر در سطح منطقه وجود دارد که کمتر مورد توجه قرار گرفته است. از سوی دیگر، در تحقیق و توسعه (D&R ) باید محصولاتی تولید شود که کشورهای خارجی به آنها وابسته شوند؛ در غیراین صورت، ورود و رسوخ فناوری در حوزه محصولات هلدینگ ها بسیار دشوار خواهد بود و محدودیت در تولید ثروت ایجاد میشود. بنابراین باید به حوزه تحقیق و توسعه( D&R) و منابع انسانی توجه بیشتری شود.

ازوجی با تاکید بر ضرورت نگاه زنجیرهای به مسائل گفت: الزام سرمایه گذاری موجود، سرمایه گذاری خوبی نیست و گاهی مدیر موفق مدیری است که از یک سرمایه گذاری عبور کند و به سمت سرمایه های دیگر برود. این یک رویکرد حرفه ای است و به عملکرد و نحوه حل مسائل بستگی دارد.

وی در پایان با تاکید بر تسریع فرآیند واگذاری ها گفت: اسناد، مدارک و هرآنچه برای واگذاری لازم است باید با این رویکرد دنبال شود تا فرآیند واگذاری تسریع و تسهیل شود. وظیفه اصلی ما طی کردن فرآیند واگذاری به بهترین شکل به بخش خصوصی دارای صلاحیت سپرده شود؛ اگر بازار استقبال کرد، اتفاق خوبی است و اگر استقبال نکرد، نتیجه آن در گزارش ها منعکس خواهد شد. انتظار صندوق این است که با توجه به سرمایه انسانی موجود، انتظار بر این است که روند واگذاری ها به خوبی انجام شود.

وی همچنین از برگزاری اجلاس سالیانه هلدینگ صباانرژی به ابتکار علی پناهی، مدیرعامل این هلدینگ، قدردانی کرد و گفت: امیدوارم این برنامه ها بیشتر شود و با رویکرد آموزش مدیران به خصوص در حوزه های حرفه ای و سهامداری ادامه پیدا کند.