ارمغان اصلاح نظام توزیع؛ ارزانی و افزایش درآمد دولتی است

فرهنگ اقتصاد _ استادیار موسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی در گفتگو با بازار ضمن اشاره به اهمیت نقش فروشگاه‌های نوین برای افزایش درآمدهای مالیاتی گفت: فروشگاه ها از دهه های ابتدایی قرن بیستم در کشورهای توسعه یافته شکل گرفته و رفته رفته گسترش یافت، اما در ایران حدود نیم قرن دیرتر با فروشگاه دولتی شکل گرفت و بعد از ۲۰ سال در اواخر دهه ۴۰ و ۵۰ توسط بخش خصوصی توسعه یافت و سپس با یک وقفه ۲۰ سال در نتیجه جنگ و … دوباره در دهه ۷۰ فروشگاه های زنجیره‌ای نقش خود را در نظام توزیع پیدا کردند.
داود چراغی با بیان اینکه قشر تحصیل کرده و متوسط از همان ابتدای راه اندازی فروشگاه های بزرگ برای تامین مایحتاج شان از این فروشگاه‌ها استقبال کردند، افزود: رشد و توسعه فروشگاه های نوین بعد از انجام تحقیقات گسترده و انعکاس نتایج آنها با متولیان طرح تحول نظام اقتصادی ایران در نیمه دوم دهه ۱۳۸۰، گسترش یافت و خوشبختانه این فروشگاه های زنجیره ای مورد استقبال قرار گرفتند و در نهایت در دهه ۱۳۹۰ جایگاه فروشگاه‌های نوین در شبکه توزیع محصولات در ایران تثبیت شد.

رعایت حقوق مصرف کننده در فروشگاه های نوین
او با بیان اینکه در سال ۱۹۷۰ انقلاب فروشگاه های زنجیره ای در جهان رخ داد، تصریح کرد: از آنجایی که از نظر سلامت، بهداشت و رعایت حقوق مصرف کننده فروشگاه های نوین، عملکرد خوب و قابل دفاعی داشتند، حتی در کشورهایی همچون چین، هند و … هم این فروشگاه ها رشد فوق العاده ای داشتند.
چراغی با تاکید بر اینکه در زنجیره تامین و عرضه محصولات نه تنها موضوع قیمت از اهمیت بالایی برخوردار است، افزود: علاوه بر این، کیفیت و استاندارد محصولات هم از اهمیت زیادی برخوردار بوده و یکی از اولویت های فعالیت در حلقه های مختلف این زنجیره است، در تمام این فرآیندها فروشگاه‌های نوین به خصوص فروشگاههای زنجیره ای عملکرد مناسبی داشته و دارند.
او با اشاره به اینکه خرده فروشی فقط کارکرد اقتصادی ندارد، اظهار کرد: فعالان این بخش از جمله بازارهای قدیمی، فروشگاه های سنتی، مال‌ها و فروشگاه‌های زنجیره‌ای کارکرد اجتماعی، فرهنگی، تفریحی، اوقات فراغت و … هم دارند.
در ایران توسعه فروشگاه های تعاونی مختلف عاملی برای آشنایی مردم در مناطق حاشیه ای و حتی روستایی با فروشگاه های نوین است، به عبارت دیگر در زمان قدیم این تعاونی ها نقش مهمی در توزیع کالاهای اساسی به ویژه برای مناطق محروم داشتند.

عودت و استرداد کالا در فروشگاه ها
استادیار موسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی، با بیان اینکه در فروشگاه های نوین امکان عودت و استرداد کالا را به راحتی انجام می دهند گفت: همین موضوع یکی از دلایل رشد این خرده فروشی ها و استقبال مردم در مناطق مختلف ایران از فروشگاه های زنجیره ای شده است.
چراغی با اشاره به اینکه در ایران توسعه فروشگاه های تعاونی مختلف عاملی برای آشنایی مردم در مناطق حاشیه ای و حتی روستایی با فروشگاه ها نوین است، گفت: در زمان قدیم این تعاونی ها نقش مهمی در توزیع کالاهای اساسی به ویژه برای مناطق محروم داشتند.
او با تاکید بر اینکه هنوز در برخی فروشگاه های سنتی بسیاری از محصولات خوراکی، آشامیدنی، لوازم آرایشی، بهداشتی و… در معرض آفتاب قرار دارند و احتمال فساد محصولات استاندارد در این شرایط بسیار است، گفت: از طرف دیگر در فروشگاه های سنتی تنوعی به اندازه فروشگاه های زنجیره ای از محصولات در ابعاد مختلف از نظر تعداد، وزن، نوع و…، وجود ندارد، هرچند هنوز هم فروشگاه های بزرگ نیز باید در افزایش تنوع محصولات رشد و توسعه یابند.
توسعه فروشگاه های مختلف همچون دستفرشی، فعالیت های سیار و…، با کاهش فاصله مزرعه تا خانه، نقشی به نفع مردم و کشاورزان دارند از طرف دیگر فروشگاه های زنجیره ای با سیستم حمل و نقل و انبارداری که دارند این قابلیت را پیدا می کنند تا در کشوری مانند ایران که تورم های لحظه ای دارد برای عرضه محصولات تخفیف بدهند.

جذب توریست از طریق خرده فروشی ها
استادیار موسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی با بیان اینکه برای جذب توریست هم می توان از طریق فروشگاه های خرده فروشی سنتی و نوین در کنار هم به ویژه در بازارها و بازارچه های قدیمی استفاده کرد، اظهار کرد: وجود انواع مختلف فروشگاه هایی که بتوانند با یکدیگر رقابت داشته باشند، کمک می کند تا محصولات با کیفیت بالا و قیمت مناسب تر تامین و عرضه شود.
او با تاکید بر اینکه در ایران یکی از مشکلات نظام توزیع محصولات، سود و درآمد بیشتر برخی دلال های محصولات کشاورزی از کشاورزان است، گفت: به طور قطع توسعه فروشگاه های مختلف همچون دستفرشی، فعالیت های سیار و…، با کاهش فاصله مزرعه تا خانه، به نفع مردم و کشاورزان است. در شرایط کنونی بستر زیرساختی و نرم افزاری برای توسعه انواع فروشگاه های مختلف سنتی تا زنجیره ای را داریم و باید شرایط برای انتخاب افراد حقیقی و حقوقی برای انتخاب کسب و کار مد نظرش با رعایت همه استاندارها و پیش نیازهای لازم برای فعالیت آنها فراهم شود. به طوری که با افزایش ورود، خروج، تغییر کسب و کارها براساس مزیت افراد، رقابت در بین تمام فعالان خرد و بزرگ ایجاد و گسترش یافته تا در نهایت گسترش رقابت موجب کیفیت بیشتر و قیمت های مناسبتر برای عموم مردم در دهک های مختلف درآمدی شود.
براساس این گفتگو دولت با حمایت از فروشگاه های نوین نه تنها می تواند به سیستم درآمدی خود ازطریق صندوق های مالیاتی و… کمک کند با بسترسازی برای فروشگاه های بزرگ عملا به مردم هم برای دریافت خدمات بهتر و سریعتر کمک می کند، زیرا این فروشگاه ها علاوه بر تنوع بالاتر کالا این امکان را به مشتری می دهند تا کالاهای مشکل دار را عودت دهد و از طرف دیگر اینها با سیستم حمل و نقل و انبارداری که دارند این قابلیت را پیدا می کنند تا در کشوری مانند ایران که تورم های لحظه ای دارد برای عرضه محصولات تخفیف بدهند، زیرا واسطه ها حذف می شوند و به نوعی کالا از کارخانه یا مزرعه مستقیم به دست مصرف کننده ها می رسد و از این طریق بازارسازی هم برای تولیدکننده ها انجام می شود.