لزوم «زمامداری هوشمند رسانه‌ای» در بازار سرمایه در عصردیجیتال

فرهنگ اقتصاد _​از فضاسازی تا زمامداری هوشمند منابع انسانی و سرمایه‌های اجتماعی
​سید مرتضی جلالی، مدرس و تحلیلگر فعال بازار سرمایه، در این گفتگو، ضمن تبیین قاعده حکمرانی رسانه‌ای در عصر دیجیتال، بر ضرورت عبور از فضاسازی سنتی به سمت زمامداری هوشمند تأکید کرد. وی با آسیب‌شناسی کم‌کاری رسانه‌های رسمی، راهکارهای نوین برای مدیریت سرمایه‌های اجتماعی و هدایت هوشمندانه منابع مالی جامعه را از طریق معرفی ابزارهای مدرن بورس تشریح می‌کند.
​قلمرو حکمرانی رسانه: خطرناک‌ترین مرز اقتصادی ایران
​جلالی معتقد است در عصر دیجیتال، رسانه‌ها از مرحله صرفاً «فضاسازی» گذشته و به «حکمرانی» در افکار عمومی رسیده‌اند. این قدرت، اصلی‌ترین دلیل فقدان آگاهی عمومی درباره بورس است. در حالی که نرخ ارز و طلا در قلمرو این حکومت رسانه‌ای به صورت روزانه پایش می‌شود، شاخص بورس، به دلیل سکوت رسانه‌های رسمی، از این قلمرو خارج مانده است.
​۱. عدم اطلاع‌رسانی صحیح و آسیب به تصمیم‌گیری‌های مطلوب
​این آسیب، پس از ضعف در اطلاع‌رسانی مناسب و صحیح رسانه‌ها درسال ۱۳۹۹و درپی وقایع رخ داده در عرصه بورس، عملاً به بی‌رونقی و کسادی بازار سرمایه در جامعه انجامید. در آن دوره، به دلیل کمبود ابزار و عدم تعامل هوشمندانه با افکار عمومی، دیگر رغبت چندانی به سرمایه‌گذاری در بورس با شرایط پیشین مشاهده نشد.
​۲. سلطه محتوای «زرد» بر منابع انسانی جوان
​سکوت رسانه‌ای داخلی، فرصت را به رسانه‌های آربیتراژکار داد تا با محتوای “زرد” و فریبنده (مانند وعده درآمد دلاری روزانه)، حکمرانی خود را بر منابع انسانی جامعه، به ویژه جوانان دهه ۸۰ و ۹۰، آغاز کنند. این جریان‌ها، جوانان را به سمت بازارهای پرریسکی چون فارکس و کریپتوکارنسی سوق داده‌اند.
​جلالی این مهاجرت را خطرناک‌ترین مرز اقتصادی کشور می‌داند. در این حکومت غیررسمی رسانه‌ای، فرد نه تنها سرمایه‌ خود را از دست می‌دهد، بلکه با تبدیل ریال به دلار (به ویژه در معاملات فیوچرز)، ارز را از کشور خارج می‌کند. به اعتقاد وی، پذیرش این بازارهای پرریسک به عنوان «آخرین سنگر» جوانان فعال در عرصه بورس را نشان‌دهنده ناکامی رسانه داخلی در زمامداری هوشمندانه سرمایه‌های اجتماعی است.

​ زمامداری ابزارها: بورس امروز در قلمرو حکمرانی نوین
​جلالی تاکید می‌کند که برای بازگرداندن اعتماد و برعهده گرفتن زمامداری منابع مالی، باید تحول بنیادین بورس امروز را به جامعه شناساند. بورس امروز، با ابزارهای متنوع خود، قابلیت تعامل هوشمندانه با سلیقه‌ها و ریسک‌پذیری‌های مختلف جامعه را دارد؛ چیزی که در بورس محدود به سهام سال ۱۳۹۹ وجود نداشت.
​۱. تنوع صندوق‌ها برای مدیریت ریسک در مدل «انسان چندبعدی»
​در حکمرانی رسانه‌ای نوین، باید ریسک‌های مالی افراد به دقت مدیریت شود. ابزارهای بورس امروز، تنوع چشمگیری برای هر سطح از ریسک‌پذیری فراهم کرده‌اند، که می‌توان آن‌ها را متناسب با مدل «انسان چندبعدی» در حکمرانی منابع انسانی تطبیق داد:
​ابزارهای کم‌ریسک (تضمین امنیت روانی): صندوق‌های درآمد ثابت رقیب سرسخت بانک‌ها، با سود روزانه و نقدشوندگی بالا.
​ابزارهای متعادل (دنبال‌کردن شاخص و تخصص): صندوق‌های شاخصی و بخشی برای سرمایه‌گذاری غیرمستقیم و تخصصی.
​ابزارهای پرریسک (مدیریت هیجان و پاداش): صندوق‌های اهرمی و معاملات آپشن، شبیه به فیوچرز جهانی اما با حفظ مالکیت دارایی در بازار داخلی.
​۲. سیاست‌گذاری بر اساس نیازهای حکمرانی رسانه
​فعالان بازار سرمایه، تلاش‌های گسترده‌ای را برای پر کردن خلاءهای بازار بر اساس داده‌های حکمرانی رسانه‌ای آغاز کرده‌اند:
​صندوق طلای صدور و ابطالی: برای رفع محدودیت زمانی معامله در روزهای تعطیل.
​صندوق‌های نقره: که به زودی عرضه می‌شوند.
​صندوق‌های کریپتوکارنسی داخلی: یک اقدام استراتژیک برای هدایت هوشمندانه سرمایه‌های خارج شده از کشور به داخل، تحت نظارت و قانونمندی است.
​ زمامداری هوشمند: پذیرش حکومت رسانه‌ای و تعامل مثبت
​جلالی معتقد است که مبارزه با «محتوای زرد» و بازسازی اعتماد، دیگر صرفاً یک توصیه نیست، بلکه یک وظیفه استراتژیک در عصر حکمرانی رسانه‌ای است.
​«وظیفه رسانه‌ای ما این است که مردم را آگاه کنیم که بورس سال ۹۹ و بورس امروز زمین تا آسمان فرق دارد، ابزارها متنوع است، حق انتخاب داری.»
​وی تاکید می‌کند که شفافیت و نقدپذیری، رمز موفقیت در زمامداری عصر دیجیتال رسانه‌ای است. در مقابل تبلیغات فریبنده طلافروشی‌های آنلاین بدون مجوز، رسانه‌های بورس وظیفه داشتند صندوق‌های طلای بورسی دارای پشتوانه را به درستی معرفی کنند. آگاه‌سازی از طریق رسانه‌های ملی و شخصی یک ضرورت حیاتی برای بازگرداندن سرمایه‌ها و آگاهی مردم به سمت ابزارهای شفاف و قانونمند داخلی است. دوران حکمرانی ابزار محور و فضاسازی سنتی گذشته است؛ امروز رمز موفقیت در هر حوزه، پذیرش حکومت رسانه‌ای و ایجاد تعامل‌های فعال است.