سقوط اقتصادی ۱۰ درصدی؛ وقتی خط فقر به معنای خط پایان زندگی می‌شود

فرهنگ اقتصاد _ این وضعیت بحرانی که با افزایش شدید تورم، نرخ بیکاری و کسری منابع دولت همراه است، پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال، جمعیت زیر خط فقر از مرز ۴۰ میلیون نفر عبور کند.

چرخ معیوب تورم و کسری بودجه؛ تهدید مستقیم ثروت ملی
دکتر حجت میرزایی اقتصاد دان هشدار می‌دهد که مکانیسم جنگ، تنها از طریق نابودی فیزیکی زیرساخت‌ها عمل نمی‌کند، بلکه با قطع اتصالات اقتصادی (محدودیت تجاری، افزایش هزینه‌ حمل‌ونقل و شوک ارزی) چرخ تولید را می‌لنگاند.
در چنین شرایطی، دولت ایران که پیش‌تر نیز با کسری بودجه دست‌وپنج نرم می‌کرده، با انتظارات تورمی سرکش و کاهش درآمد نفتی مواجه خواهد شد.

این معادله‌ نامساوی اقتصادی، ارزش پول ملی را به شدت کاهش داده و قدرت خرید خانوارها را که عمده‌ هزینه‌هایشان را برای اقلام پایه‌ مصرفی اختصاص می‌دهند، بیگانه خواهد کرد.

آسیب‌پذیری غیررسمی؛ تیر خلاص به طبقه‌ متوسط پایین

نکته‌ کلیدی این تحلیل، تمرکز برِ بخش غیررسمی است که ۳۹ درصد نیروی کارِ ایران را تشکیل می‌دهد.
این قشر، فاقد بیمه‌ بیکاری، وام‌های حمایتی رسمی و پشتوانه‌ مالی قوی هستند.
با وقوع شوک اقتصادی ناشی از جنگ، اولین قربانیان، این افراد خواهند بود که به سرعت از سرنوشت بیکاری اجباری به سرنوشت فقر مطلق سوق پیدا می‌کنند.
در حالی که بخش رسمی اقتصاد ممکن است با سوبسیدهای محدود دولت برای بقا تلاش کند، بخش غیررسمی به کُلی از مدار حمایت‌ها خارج شده و با یک خلاءِ حقوقی اجتماعی مواجه می‌شود.

گذار زندگی فراتر از خط فقر؛ استراتژی‌های بقای خانوارها

تحلیلگران اجتماعی پیش‌بینی می‌کنند که در مواجهه با این بحران ۱۰ درصدیِ رشد، خانوارهای فقیر ایرانی برای گذران زندگی روزمره، مجبور به اتخاذ استراتژی‌های بقای کوتاه‌مدت خواهند شد.
این استراتژی‌ها شامل کاهش شدید هزینه‌های بهداشتی و آموزشی، فروش دارایی‌های کوچک خانگی و اعتماد بیشتر به شبکه‌های غیررسمی خویشاوندی و همسایگی برای تأمینِ غذا و مسکن است.
در این شرایط، دولت با کسری شدید منابع، احتمالاً تنها به کمک‌های نقدی محدود و هدفمند که در نهایت با تورم خرد شده‌اند، محدود خواهد شد و جامعه‌ ایران با نابرابری عمیق‌تر اجتماعی و احساس ناامیدی گسترده در میان جوانان و طبقه‌ کارگر مواجه خواهد شد.

پایشگر