لزوم حمایت از صنایع تکمیلی پتروشیمی با هدف توسعه متوازن

فرهنگ اقتصاد _ قدرت‌الله نصیری، مدیر پژوهش، فناوری و ساخت داخل شرکت ملی صنایع پتروشیمی، در حاشیه نوزدهمین نمایشگاه ایران‌پلاست، بر ضرورت حمایت هدفمند از شرکت‌های دانش‌بنیان و پایین‌دستی صنعت تأکید کرد و گفت: امسال بیش از ۷۰۰ شرکت داخلی در این رویداد حضور داشتند که نشان‌دهنده ظرفیت بالای صنعت کشور است. با این حال اگر حمایت‌ها افزایش یابد و تسهیلات ویژه‌ای برای برخی از شرکت‌های کوچک‌تر در نظر گرفته شود، می‌توان انتظار داشت در سه تا چهار سال آینده تعداد فعالان این عرصه چند برابر شود.

وی با اشاره به تجربه گفت‌وگو با فعالان نمایشگاه توضیح داد: وقتی با برخی از شرکت‌های کوچک و دانش‌بنیان صحبت می‌کنیم، متوجه می‌شویم مشکل اصلی آن‌ها تأمین مواد اولیه است. این شرکت‌ها که اغلب توسط چند جوان فارغ‌التحصیل دانشگاهی اداره می‌شوند، توان رقابت در بورس کالا را ندارند. اگر بتوانیم برای آن‌ها سهمیه‌ای محدود از مواد اولیه اختصاص دهیم تا در یک سقف تجاری رشد کنند، می‌توانند به سرعت به بازیگران اصلی این صنعت تبدیل شوند. پس از آن، حمایت ویژه قطع شده و شرکت‌ها بر پایه توانمندی خود ادامه مسیر خواهند داد.

نصیری ادامه داد: این نگاه حمایتی باید در قالب یک نقشه راه مدون پیش برود. ما در شرکت ملی صنایع پتروشیمی برای توسعه صنایع پایین‌دستی نقشه راهی تعریف کرده‌ایم که اکنون زمان عملیاتی‌سازی آن فرا رسیده است. بر اساس قانون برنامه هفتم توسعه، یکی از اصلی‌ترین وظایف ما همین توسعه صنایع پایین‌دستی است. این امر بدون توجه به فناوری و تکنولوژی امکان‌پذیر نیست؛ بنابراین باید برای ارتقا و بومی‌سازی فناوری در این بخش راهکارهای مشخصی ارائه شود.

به اعتقاد وی، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور علاوه بر رشد داخلی، می‌تواند منجر به حضور پررنگ‌تر ایران در بازارهای منطقه‌ای شود: اگر جوانان خلاق و شرکت‌های نوآور را ترغیب کنیم، تسهیلات لازم در اختیارشان بگذاریم و از ظرفیت صندوق نوآوری و شکوفایی استفاده کنیم، می‌توانیم در مدت کوتاهی شاهد گسترش بازارهای منطقه‌ای باشیم. این موضوع نه تنها برای اقتصاد ملی ارزشمند است بلکه اشتغال‌زایی قابل‌توجهی نیز به همراه خواهد داشت.

مدیر پژوهش، فناوری و ساخت داخل شرکت ملی صنایع پتروشیمی با اشاره به مسئولیت‌های کلان این شرکت توضیح داد: رسالت اصلی شرکت ملی صنایع پتروشیمی در سه محور خلاصه می‌شود. نخست، حضور و تثبیت شرکت‌های ایرانی در بازارهای منطقه‌ای و بین‌المللی؛ دوم، انتخاب فناوری‌های مناسب و کمک به بقای شرکت‌های بزرگ پتروشیمی در سطح جهانی؛ و سوم، اشتغال‌زایی گسترده برای جوانان کشور. برای تحقق این اهداف باید هم‌افزایی میان دولت، صنعت و نهادهای پشتیبان مانند صندوق‌های نوآوری تقویت شود.

وی افزود: امروز صنعت پتروشیمی تنها در بخش تولید خلاصه نمی‌شود. بقا و رقابت در بازارهای بین‌المللی نیازمند فناوری‌های نوین، محصولات متنوع و توجه به بازارهای پایین‌دستی است. این حوزه‌ها جایی است که دانش‌بنیان‌ها می‌توانند نقش‌آفرینی جدی داشته باشند و ما باید بسترسازی کنیم تا صدای آن‌ها شنیده شود.

نصیری همچنین تأکید کرد که نمایشگاه ایران‌پلاست فرصت مناسبی برای شناسایی ظرفیت‌های جدید است: در همین نمایشگاه دیدیم که چگونه شرکت‌های کوچک اما خلاق توانستند ایده‌های تازه خود را به نمایش بگذارند. اگر این ایده‌ها با حمایت‌های درست همراه شود، به محصول تجاری تبدیل می‌شوند و چرخه‌ای از ارزش‌افزوده و اشتغال ایجاد خواهند کرد. ایران‌پلاست تنها یک نمایشگاه نیست؛ بلکه سکویی برای پرتاب شرکت‌های نوآور به بازارهای داخلی و خارجی است.

او در پایان خاطرنشان کرد: صنعت پتروشیمی ایران ظرفیت آن را دارد که نه تنها نیاز داخلی را به طور کامل تأمین کند، بلکه سهم قابل‌توجهی از بازارهای منطقه‌ای و جهانی را نیز در اختیار بگیرد. شرط تحقق این چشم‌انداز، حمایت هوشمندانه از شرکت‌های نوپا، توسعه فناوری‌های بومی و ایجاد زنجیره‌ای پایدار میان بالادست و پایین‌دست است. اگر این مسیر را درست طی کنیم، آینده‌ای روشن برای صنعت پتروشیمی و اقتصاد ملی رقم خواهد خورد.