فرهنگ اقتصاد _ما در این نوشتار می خواهیم با توجه به عکس پیوست ، ما نیاز داریم درکی عددی از بزرگی اختلاف منبع آلودگی هوا بین سوخت مازوت و بنزین در تولید اکسیدهای گوگرد را بصورت تحلیلی پیدا کنیم. برای همین با ساده سازی محاسبات سعی می کنیم تا بزرگی اختلاف روشن شود، نه این‌که ادعا کنیم خودرو یا نیروگاه مستقیم باعث تولید SO₂ می‌شوند بلکه از احتراق این دو سوخت اکسید گوگرد و همین‌طور دی اکسید کربن تولید می شود که بحث اصلی ما آنچه باعث خفقان نفسها که همان اکسید گوگرد می شود را میزان تولیدش را از دو سوخت معیار و سنجشی داشته باشیم . کاملا روشن است که اکسیدهای گوگرد محصول جانبی احتراق سوخت‌های حاوی گوگرد هستند و مقدار آن فقط به درصد گوگرد موجود در سوخت وابسته است.
۱. عدد واقعی گوگرد سوخت نیروگاه شهید رجایی
طبق جدولی که در رسانه‌ها منتشر شده، گوگرد مازوت مصرفی نیروگاه رجایی حدود ۳ درصد وزنی است.
این یعنی در هر یک‌هزار کیلوگرم سوخت، ۳۰ کیلوگرم گوگرد وجود دارد.
۲. مقدار مصرف سوخت
نیروگاه ۲۰۰۰ مگاواتی رجایی در صورت مازوت‌سوزی شبانه‌روزی حدود ۱۳ میلیون لیتر مازوت مصرف می‌کند.
این مقدار معادل تقریبی ۱۲٬۸۰۰ تن سوخت است.
۳. محاسبه اکسیدهای گوگرد
همه گوگرد موجود در سوخت، در احتراق تبدیل به SO₂ می‌شود. ضریب استوکیومتری ساده:
۱ کیلوگرم گوگرد خروجی‌اش ۲ کیلوگرم SO₂
پس:
۳ درصد گوگرد × ۱۲٬۸۰۰ تن سوخت = ۳۸۵ تن گوگرد
۳۸۵ × ۲ = حدود ۷۷۰ تن SO₂ در شبانه روز
اگر فرض کنیم تنها یک‌سوم شب‌ها مازوت‌سوزی شود:
۷۷۰ ÷ ۳ = حدود ۲۵۷ تن SO₂
۴. وضعیت بنزین خودروها
گوگرد بنزین یورو۴ حدود ۵۰ ppm است یعنی ۰.۰۰۵ درصد وزنی.
ضمن این‌که بخش قابل توجهی از آلاینده‌ها با کاتالیست خودرو کاهش پیدا می‌کند، اما فرض می‌کنیم هیچ فیلتری وجود ندارد تا مقایسه خنثی باشد.
مصرف سه استان:
تهران: ~۲۰ میلیون لیتر
البرز + قزوین: ~۱۰ میلیون لیتر
مجموع: ۳۰ میلیون لیتر در روز
کل SO₂ حاصل از این مقدار بنزین: حدود ۲ تا ۳ تن در روز
۵. نسبت مقایسه
اگر ۲۵۷ تن SO₂ ناشی از مازوت‌سوزی شبانه را مبنا بگیریم:
برای تولید چنین مقدار SO₂ با بنزین، باید:
۱ میلیارد خودرو
با متوسط مصرف شبانه روز ۴ لیتر
به طور هم‌زمان در سه استان تردد کنند.
که طبعا فقط برای تصویرسازی بزرگی اختلاف است، ولی نشان می‌دهد مقیاس آلودگی مازوت در حد خودروها نیست، بلکه حدود ۴۰۰ الی ۶۰۰ مرتبه بزرگ‌تر است.
نکته مصرف ۴.۲ میلیون خودرو و ۴.۷ میلیون موتور سیکلت استان تهران در تابستان ۱۴۰۴ روزانه حدود ۲۰ میلیون لیتر در روز و کل تابستان ۱.۸۸ میلیارد لیتر بوده است
۶. جمع‌بندی
هدف از این محاسبات، توضیح همین نکته بود که:
حتی مصرف محدود مازوت با گوگرد ۳ درصد، از نظر انتشار SO₂، معادل مصرف سوخت صدها میلیون خودرو با بنزین کم‌گوگرد است.
بنابراین اگر در زمستان آلودگی کم نمی‌شود، دلیل اصلی نه تعداد خودرو، نه تردد روزانه، بلکه ورود یک منبع آلایندگی فوق‌سنگین مثل مازوت با گوگرد چند هزار برابر استاندارد است.
به اشتراک بگذارید:
لینک خبر: