سازندگان ایرانی پشتیبان مطمئن صنعت پتروشیمی هستند

فرهنگ اقتصاد _ حسن عباس‌زاده، در آیین آغازبه کار نهمین نمایشگاه تخصصی ساخت داخل در صنعت نفت، گاز، پالایش و پتروشیمی( عسلویه) با تأکید بر اهمیت فرهنگ‌سازی در حمایت از تولید ملی اظهار کرد: آنچه امروز بیش از هر چیز نیازمند توجه است، تقویت فرهنگ ساخت داخل و احیای خودباوری در این حوزه است. متأسفانه در میان جوانان، نوجوانان و حتی دانش‌آموزان گاهی مشاهده می‌شود که ارزش کالای ساخت ایران تضعیف شده و این وضعیت بخشی به‌دلیل تبلیغات مخرب است. اگر این باور و ارزش در ذهن نسل‌های جوان از بین برود، صدور دستورالعمل‌ها به‌تنهایی راهگشا نخواهد بود.

وی با بیان این که تا زمانی که فرهنگ و باور استفاده از کالای ایرانی وجود نداشته باشد، با چند دستورالعمل نمی‌توان مردم را به سمت کالای داخلی سوق داد تاکید کرد: باید بدانیم «ساخت ایران» چه ارزشی دارد و پشت هر کالای ایرانی چه حجم عظیمی از تلاش و اشتغال نیروی کار کشور قرار دارد.

عباس‌زاده برگزاری نمایشگاه‌ها و برنامه‌های بازدید از صنایع را عامل مؤثری در تقویت خودباوری در میان اقشار مختلف جامعه و به‌ویژه نسل جوان دانست و افزود: در گذشته، شرکت ملی صنایع پتروشیمی بخشنامه‌ای صادر کرده بود که دانشجویان، دانش‌آموزان دبیرستانی و حتی پایه‌های پایین‌تر بتوانند از مجتمع‌های پتروشیمی بازدید کنند تا از نزدیک ببینند صنعتگران ایرانی چه تجهیزات پیچیده‌ای تولید می‌کنند و پشت این توانمندی‌ها چه میزان افتخار و تلاش نهفته است.

وی در ادامه، با تشریح وضعیت وابستگی صنعت پتروشیمی به تجهیزات خارجی و تقسیم‌بندی این تجهیزات به دو گروه با تکنولوژی پیچیده و تجهیزات ساده‌تر، گفت: صنایع پتروشیمی سالانه حدود دو میلیارد دلار تجهیزات دارای وابستگی خارجی خریداری می‌کنند؛ رقمی که نشان‌دهنده یک بازار بزرگ و استراتژیک برای شرکت‌های داخلی است. اگر این نیاز گسترده از داخل تأمین شود، نه‌تنها وابستگی خارجی به‌طور چشمگیری کاهش خواهد یافت، بلکه اشتغال قابل توجهی نیز در کشور ایجاد می‌شود.

عباس‌زاده با توضیح دسته‌بندی تجهیزات مورد استفاده در صنعت پتروشیمی اظهار کرد: در این صنعت چند گروه عمده تجهیزات وجود دارد و در بخش تجهیزات ثابت، که نسبت به تجهیزات دوار از سطح تکنولوژی و حساسیت پایین‌تری برخوردارند، امروز حدود ۹۵ درصد نیاز کشور در داخل تأمین می‌شود.وی افزود: تنها حدود ۵ درصد از این تجهیزات همچنان از خارج وارد می‌شود که آن هم عمدتاً به‌دلیل محدودیت‌های مربوط به لایسنس و دانش فنی است، موضوعی که شرکت‌های خارجی به‌عنوان شرط همکاری برای سازندگان داخلی تعیین می‌کنند.

معاون وزیر نفت تصریح کرد: یکی از دانش‌های فنی کلیدی که شرکت ملی صنایع پتروشیمی بر آن سرمایه‌گذاری کرده، دانش تبدیل متانول به پروپیلن و پلی‌پروپیلن است؛ زنجیره‌ای ارزشمند که مالکیت کامل آن در اختیار شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی قرار دارد. در اختیار داشتن این دانش به ما این امکان را می‌دهد که سازندگان داخلی را موظف کنیم تجهیزات ویژه این فرایند را تولید کنند، مشابه شرایطی که شرکت‌های خارجی ما را مجبور به خرید تجهیزات خاص خود می‌کنند.

عباس زاده افزود: شرکت‌های خارجی به‌واسطه وابستگی ما به لایسنس‌ها، کالاهای خود را تحمیل می‌کنند و علاوه بر دانش فنی، کالا را هم چندبرابر قیمت می‌فروشند. اما داشتن دانش فنی داخلی، ما را از این وابستگی رها می‌کند.

مدیر عامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی، با اشاره به دستاوردهای اخیر گفت: در پتروشیمی آپادانا برای نخستین‌بار اینترنال‌های راکتورهای سنتز کاملاً در کشور ساخته شد و نتیجه آن بسیار مطلوب بود. در پتروشیمی دنا (سبلان ۲)، کل راکتور سنتز داخلی‌سازی شد. در اراک نیز داخلی‌سازی انجام و به محل پروژه منتقل شد و به‌زودی به بهره‌برداری می‌رسد.

وی ادامه داد: در یکی از پروژه‌ها به دلیل اینکه مالکیت دانش فنی زنجیره تولید متانول، پروپیلن و پلی‌پروپیلن در اختیار شرکت پژوهش و فناوری بود، شورای اقتصاد تکلیف کرد که شرکت ملی صنایع پتروشیمی شرکت مجری را نیز خود تأسیس کند و تلاش شده میانگین ساخت داخل حداقل ۱۰ درصد بالاتر از نرم صنعت افزایش یابد.

عباس زاده اضافه کرد: در این طرح، سطح ساخت داخل صنعت که معمولاً ۷۰ تا ۷۵ درصد است، به حدود ۸۵ درصد هدف‌گذاری شده است. بسیاری از تجهیزات بسیار خاص برای نخستین بار داخلی‌سازی شده و به‌جز راکتور واحد که به‌دلیل حساسیت‌های دانش فنی سفارش خاص دارد تمامی تاورها، درام‌ها و تجهیزات ثابت داخلی‌سازی شده‌اند.امیدواریم با بهره‌برداری از این طرح، بخش عمده‌ای از این اقلام رسماً به‌عنوان تجهیزات داخلی به رسمیت شناخته شود و خرید خارجی آن‌ها ممنوع شود.

وی در ادامه با بیان این که در حوزه تجهیزات ثابت، اتفاقات بسیار خوبی در کشور رقم خورده است و بخش قابل‌توجهی از نیاز صنعت در داخل تأمین می‌شود، در خصوص وضعیت تجهیزات دوار گفت: در حوزه کمپرسورها که از تجهیزات بسیار خاص و راهبردی به شمار می‌روند و همچنین در بخش پمپ‌ها، پیشرفت چشمگیری حاصل شده است، امروز تقریباً تمامی پمپ‌های فرآیندی صنعت پتروشیمی داخلی‌سازی شده و در پروژه‌ها و واحدهای مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند.

عباس زاده تصریح کرد: میان تمامی صنایع نفتی، صنعت پتروشیمی از منظر دانش پایه، فرآیند، ساختار عملیاتی و پیچیدگی، جایگاهی کاملاً متفاوت دارد. پتروشیمی نه‌تنها پیچیده‌ترین حلقه زنجیره نفت است، بلکه تخصصی‌ترین بخش این صنعت محسوب می‌شود. در این حوزه تجهیزات بسیار حساسی مانند پمپ‌ها، انواع کمپرسورها و رآکتورها نقش محوری ایفا می‌کنند و به همین دلیل داخلی‌سازی در این بخش از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.

عباس‌زاده با تأکید بر لزوم تداوم این روند افزود: صادقانه باید گفت دو بخش هنوز نیازمند ارتقای کیفی و کاهش وابستگی به خارج هستند، نخست حوزه سیستم‌های کنترل است؛ هرچند در بخش‌های نصب، راه‌اندازی، یکپارچه‌سازی و بهره‌برداری مشکلی نداریم، اما خودِ تجهیزات اصلی کنترل همچنان در بسیاری موارد وابسته به خارج است و نیاز به تقویت جدی دارد.

وی افزود: در حوزه ابزار دقیق نیز برخی اقلام حساس و تخصصی همچون تجهیزات اندازه‌گیری دقیق و ابزارهای با تکنولوژی بالا، نیاز به توسعه داخلی دارند. در صورت نیاز، فهرست این اقلام ارائه خواهد شد تا شرکت‌های داخلی بدانند چه بخش‌هایی هنوز ظرفیت خالی دارد و فرصت ورود و رقابت با نمونه‌های خارجی فراهم است.

معاون وزیر نفت ، خاطر نشان کرد : یکی دیگر از بخش‌هایی که داخلی‌سازی آن هنوز تکمیل نشده، موتورهای الکترومکانیکال با توان بالاست، تجهیزاتی که ظرفیت توسعه بسیار خوبی دارند و می‌توانند در آینده نزدیک به‌طور کامل در داخل تولید شوند. همچنین در بخش برخی کمیکال‌ها، با وجود آن‌که بخش عمده کمیکال‌ها و کاتالیست‌ها داخلی‌سازی شده، همچنان جای کار و توسعه بیشتری وجود دارد.

وی تأکید کرد: توسعه ساخت داخل نیازمند پذیرش ریسک و اعتماد به توان شرکت‌های داخلی است. این اعتماد باید در لایه مدیران ارشد و مدیران میانی شکل بگیرد. اگر این لایه‌ها با تمرکز و دقت بر استفاده از تجهیزات ایرانی پافشاری کنند، ایران به یک کارگاه بزرگ سازندگی صنایع نفت، گاز و پتروشیمی تبدیل خواهد شد.

عباس‌زاده در خطاب به شرکت‌های سازنده داخلی با تأکید بر ضرورت ارتقای استانداردهای تولید گفت: دو عامل اساسی موجب موفقیت برخی شرکت‌های خارجی شده است؛ نخست کیفیت پایدار و دوم تحویل به‌موقع. اگر تعهد می‌دهید که پمپی را می‌سازید، باید دقیقاً در زمان تعیین‌شده آن را تحویل دهید. حتی تأخیر چندماهه یا چند هفته‌ای در پروژه‌های پتروشیمی می‌تواند خسارت‌های بسیار سنگینی ایجاد کند.

وی افزود: برای موجودی انبار یک مجتمع پتروشیمی ممکن است تأخیر سه‌ماهه اهمیت چندانی نداشته باشد، اما در یک پروژه، زمان یک عنصر حیاتی است. عدم تحویل یک تجهیز یا قطعه می‌تواند کل پروژه را با عقب‌ماندگی مواجه کند و هزینه‌های زیادی تحمیل کند.

ضرورت پایداری کیفیت و حضور مستمر در بازارعباس‌زاده در ادامه با اشاره به اهمیت ثبات کیفیت در تولید تجهیزات گفت: یکی از مشکلات جدی این است که برخی سازندگان داخلی یک‌بار تجهیز باکیفیت تولید می‌کنند، اما در تولیدات بعدی کیفیت ثابت نمی‌ماند یا حتی در بازار حضور مستمر ندارند. این در حالی است که شرکت‌های خارجی یک محصول را ده‌ها سال بهبود می‌دهند و خدمات پس از تولید را به‌طور مداوم ارائه می‌کنند .

وی تأکید کرد: شرکت‌های داخلی باید نگاه بلندمدت داشته باشند. اگر اعلام می‌کنند کمپرسور، پمپ یا هر تجهیز دیگری داخلی‌سازی شده، باید در کنار حفظ کیفیت، حضور ثابت و قابل اتکایی در بازار داشته باشند تا صنعتگر بتواند با اطمینان به آن‌ها تکیه کند.

به گزارش نیپنا، نهمین نمایشگاه ساخت داخل در صنعت نفت، گاز، پالایش و پتروشیمی پنج‌شنبه هفته گذشته در محل دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی پارس در عسلویه آغاز به کار کرد؛ رویدادی که با تمرکز بر تقویت توان داخلی، توسعه همکاری‌های فناورانه، ایجاد زنجیره تأمین پایدار و حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان برگزار می‌شود و تا ۱۹ آذرماه همه روزه از ساعت ۹ تا ۱۷ پذیرای بازدیدکنندگان است.

در این دوره از نمایشگاه، ۱۵۰ شرکت داخلی، پتروشیمی‌های منطقه پارس و بیش از ۱۰۰ شرکت دانش‌بنیان و فناور آخرین محصولات، تجهیزات و دستاوردهای خود را در حوزه‌های مرتبط با صنعت نفت، گاز و پتروشیمی در معرض دید متخصصان و عموم قرار داده‌اند.