جهش کم‌سابقه ۱۱۸ درصدی خالص درآمد بانک صادرات ایران

فرهنگ اقتصاد _به نقل از روابط عمومی بانک صادرات ایران، بر اساس گزارش منتشر شده در سامانه کدال، این بانک در ۱۰ ماهه نخست امسال توانسته است با اتکا به رشد تسهیلات‌دهی، فعال‌سازی ظرفیت‌های سرمایه‌گذاری و بهبود مدیریت منابع، مسیر سودآوری عملیاتی خود را تقویت کند؛ به‌گونه‌ای که مجموع درآمدهای عملیاتی با رشدی ۷۵ درصدی از ۸۱۳ هزار میلیارد ریال در مدت مشابه سال ۱۴۰۳ به بیش از یک‌میلیون و ۴۲۷ هزار میلیارد ریال رسیده است.

این رشد، اگرچه با افزایش هزینه‌ها همراه بوده، اما در نهایت به بهبود چشمگیر خالص درآمد عملیاتی منجر شده و نشان‌دهنده ارتقای کیفیت درآمدها و افزایش کارایی عملیاتی وبصادر است.

در میان سرفصل‌های درآمدی، درآمد حاصل از تسهیلات اعطایی همچنان ستون فقرات درآمدهای بانک صادرات باقی مانده است. این سرفصل در ۱۰ ماهه ۱۴۰۴ با ثبت رقمی بیش از یک‌میلیون و ۶۶ هزار میلیارد ریال، رشد ۶۰ درصدی را نسبت به دوره مشابه سال قبل تجربه کرده است. چنین رشدی را می‌توان حاصل دو عامل کلیدی دانست: از یک‌سو افزایش حجم تسهیلات‌دهی و از سوی دیگر بهبود نرخ‌های سود مؤثر و اصلاح ترکیب تسهیلات. استمرار این روند نشان می‌دهد سیاست اعتباری بانک در سال جاری نقشی تعیین‌کننده در رشد درآمدهای عملیاتی ایفا کرده است.

یکی از مهم‌ترین تحولات عملکردی بانک صادرات در سال ۱۴۰۴، فعال شدن سرفصل سپرده‌گذاری است؛ بخشی که در سال ۱۴۰۳ عملاً درآمدی برای بانک ایجاد نکرده بود، اما در سال جاری بیش از ۷۶ هزار میلیارد ریال درآمد به همراه داشته است. این تحول نشانه‌ای روشن از تغییر رویکرد بانک در مدیریت دارایی‌ها و استفاده فعال‌تر از منابع نقدی محسوب می‌شود.

افزون بر این، درآمد اوراق بدهی وبصادر در ۱۰ ماهه نخست امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته با جهش قابل توجه ۲۰۵ درصدی به حدود ۸۱ هزار میلیارد ریال رسیده و درآمد سرمایه‌گذاری‌ها نیز با رشد کم‌سابقه ۱۸۸ درصدی از مرز ۹۴ هزار میلیارد ریال عبور کرده است. این ارقام بیانگر آن است که بازار سرمایه و ابزارهای مالی سهم پررنگ‌تری در سبد درآمدی بانک پیدا کرده‌اند و وابستگی صرف به درآمدهای تسهیلاتی تا حدی تعدیل شده است.

درآمدهای کارمزدی بانک صادرات در ۱۰ ماهه ۱۴۰۴ با رشد ۲۶ درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته به حدود ۱۰۸ هزار میلیارد ریال رسیده است. هرچند این نرخ رشد در مقایسه با برخی دیگر از سرفصل‌های درآمدی پایین‌تر به نظر می‌رسد، اما ماهیت پایدار و کم‌ریسک درآمدهای کارمزدی، اهمیت این بخش را دوچندان می‌کند. در همین راستا، خالص درآمد کارمزد نیز هم‌راستا با این روند، به حدود ۹۷ هزار میلیارد ریال افزایش یافته که نشان‌دهنده ثبات جریان‌های درآمدی غیرمشاع بانک است.

با وجود افزایش هزینه‌ها، عملکرد قوی درآمدی بانک صادرات موجب شده است خالص درآمد عملیاتی بانک در ۱۰ ماهه نخست ۱۴۰۴ با رشد کم‌سابقه ۱۱۸ درصدی به بیش از ۳۱۲ هزار میلیارد ریال برسد. این جهش بیانگر بهبود فاصله درآمد و هزینه و ارتقای بهره‌وری عملیاتی بانک است.

هم‌زمان، تراز عملیاتی بانک از ۲۱ به ۲۸ واحد افزایش یافته که معادل رشد ۳۱ درصدی است و می‌تواند نشانه‌ای روشن از تقویت پایداری عملیات بانکی و بهبود ساختار درآمدی وبصادر باشد.

بررسی ترکیب تسهیلات اعطایی بانک صادرات در ۱۰ ماهه ۱۴۰۴ نشان می‌دهد حجم کل تسهیلات با رشد ۶۰ درصدی از ۶۶۸ هزار میلیارد ریال به بیش از یک‌میلیون و ۶۶ هزار میلیارد ریال افزایش یافته است؛ رشدی که بیانگر تداوم سیاست‌های توسعه‌ای بانک در حوزه اعتباری است.

در این میان، مرابحه با سهم ۳۴ درصدی و مجموع تسهیلات پرداختی در ۱۰ ماهه منتهی به پایان دی‌ماه به بیش از ۳۶۰ هزار میلیارد ریال همچنان ابزار اصلی بانک محسوب می‌شود. در مقابل، فروش اقساطی با جهش ۱۴۶ درصدی و مشارکت مدنی با رشد خیره‌کننده ۲۴۱ درصدی، نشان‌دهنده تغییر معنادار در آرایش پرتفوی تسهیلات و تمرکز بیشتر بانک بر ابزارهای مولد و پروژه‌محور است.

در بخش منابع، مانده کل سپرده‌های بانک صادرات در ۱۰ ماهه ۱۴۰۴ با رشد ۴۸ درصدی به بیش از ۱۳٫۵ هزار هزار میلیارد ریال رسیده است. در این میان، قرض‌الحسنه جاری ریالی با رشد ۶۷ درصدی و سهم ۲۴ درصدی، نقش مهمی در تأمین منابع کم‌هزینه ایفا کرده است.

در مقابل، سپرده‌های بلندمدت سه ‌ساله با رشد ۹۱ درصدی و سهم ۳۱ درصدی، به بزرگ‌ترین جزء  سبد سپرده‌ای بانک تبدیل شده‌اند که نشان‌دهنده تمرکز بانک بر تثبیت منابع پایدارتر است. افزون بر اینکه این رشد معنادار منابع نشانه‌ای از بهبود شاخص رضایت مشتریان از خدمات بانک دارد.

مجموع داده‌ها و شاخص‌های عملکردی بانک صادرات ایران در سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد این بانک صرفاً به ثبت ارقام بالاتر درآمدی بسنده نکرده، بلکه هم‌زمان در مسیر ارتقای کیفیت درآمدها و بهبود ساختار عملیاتی گام برداشته است. رشد قابل توجه خالص درآمد عملیاتی، بهبود ۳۱ درصدی تراز عملیاتی و افزایش سهم درآمدهای متنوع نظیر سرمایه‌گذاری، اوراق بدهی و کارمزدها، بیانگر آن است که رشد وبصادر بیش از آنکه صرفاً کمی باشد، ماهیتی ساختاری و پایدار یافته است.

تمرکز بر تسهیلات کم‌ریسک‌تر، اصلاح آرایش پرتفوی اعتباری، تقویت درآمدهای غیرمشاع و جذب منابع پایدار سپرده‌ای، موجب شده فاصله درآمد–هزینه بهبود یابد و بهره‌وری عملیاتی بانک ارتقا پیدا کند. هرچند افزایش هزینه سود سپرده‌ها همچنان یکی از چالش‌های اصلی بانک محسوب می‌شود، اما جهش کم‌سابقه خالص درآمد عملیاتی نشان می‌دهد بانک صادرات توانسته است این فشار را تا حد زیادی با مدیریت مؤثر منابع و تنوع‌بخشی درآمدها خنثی کند.

در مجموع، عملکرد وبصادر در سال ۱۴۰۴ تصویری از عبور تدریجی از رشد صرفاً حجمی به سمت رشد کیفی، پایدار و متوازن ترسیم می‌کند؛ مسیری که در صورت تداوم انضباط مالی و کنترل هزینه‌ها، می‌تواند به تثبیت سودآوری و تقویت جایگاه بانک صادرات در نظام بانکی کشور در دوره‌های آتی منجر شود.